Rwa kulszowa to bolesne, ale w większości przypadków wyleczalne schorzenie. Kluczem jest szybka diagnoza, kompleksowe leczenie i profilaktyka. Jeżeli zauważysz u siebie objawy, nie zwlekaj – skonsultuj się z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Zadbaj o swój kręgosłup i uniknij nawrotów rwy kulszowej!
Styl życia
Redukcja masy ciała
Zbilansowana dieta wspierająca układ nerwowy (bogata w omega 3 i wit. B)
Unikanie stresu i przeciążeń
Ergonomia i profilaktyka
Dostosowanie przyrządów do pracy przy biurku
Częsta zmiana pozycji
Wstawanie i rozciąganie
Ruch to zdrowie
150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo
Ćwiczenia core (stabilizacja centralna)
Ruch w formie, którą lubisz – spacer, taniec, joga
Zasady bezpiecznego treningu
Unikać ćwiczeń wywołujących ból
Rozpoczynać od łagodnych ruchów
Regularność ważniejsza niż intensywność
Czego unikać podczas ćwiczeń
Skrętów tułowia przy obciążeniu
Długotrwałego siedzenia po ćwiczeniach
Glute Bridge
Przyciąganie kolan do klatki piersiowej
Przykładowe ćwiczenia
Deska bokiem na kolanach
Rodzaje terapii manualnej
Mobilizacja i manipulacja kręgosłupa
Terapia punktów spustowych
Masaż głęboki
Ćwiczenia rehabilitacyjne
Rozciąganie mięśni pośladkowych i ud
Wzmacnianie mięśni brzucha i grzbietu
Ćwiczenia oddechowe i rozluźniające
Skuteczność i zalecenia
Fizjoterapia znacząco skraca czas leczenia i zmniejsza ryzyko nawrotów. Najlepsze efekty przynosi terapia skojarzona.
Leczenie farmakologiczne
NLPZ (ibuprofen, ketoprofen)
Leki rozluźniające mięśnie
Leki przeciwbólowe i przeciwdepresyjne w bólu neuropatycznym
Zabiegi fizjoterapeutyczne
Terapia manualna
Trening Medyczny
Elektroterapia
Kinesiotaping
Interwencje chirurgiczne
Rozważa się je przy braku poprawy po 6–12 tygodniach leczenia zachowawczego lub w przypadku silnych objawów neurologicznych.
Badania kliniczne
Test Lasegue’a
Badania neurologiczne (siła mięśniowa, odruchy, czucie)
Wywiad medyczny
Diagnostyka obrazowa
MRI (rezonans magnetyczny) – metoda z wyboru
RTG – pomocniczo, przy podejrzeniu zmian kostnych
Tomografia komputerowa – alternatywa dla MRI
Diagnostyka różnicowa
Ważne, by wykluczyć choroby metaboliczne, nowotworowe czy infekcyjne wpływające na kręgosłup i układ nerwowy.
Najczęstsze przyczyny
Przepuklina międzykręgowego
Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa
Zespół mięśnia gruszkowatego
Urazy kręgosłupa lub miednicy
Czynniki ryzyka
Praca siedząca
Brak aktywności fizycznej
Nadwaga
Wiek powyżej 40 lat
Profilaktyka pierwotna
Regularna aktywność fizyczna
Ergonomiczne stanowisko pracy
Unikanie długiego siedzenia
Różnicowanie z innymi chorobami
Ważne jest odróżnienie rwy kulszowej od:
choroby zwyrodnieniowej stawów biodrowych,
zespołu cieśni kanału kręgowego,
zakrzepicy żył głębokich.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
● Gdy ból trwa dłużej niż 7 dni
● W przypadku niedowładu lub braku kontroli nad oddawaniem moczu
Typowe symptomy
Ostry ból w dolnej części pleców promieniujący do pośladka, tylnej powierzchni uda oraz łydki, a czasem również stopy
Mrowienie, drętwienie lub osłabienie mięśni kończyny dolnej
Trudność w poruszaniu się i przyjmowaniu pozycji siedzącej
Ostry, palący ból występujący w trakcie ruchu
Opis schorzenia
Rwa kulszowa, inaczej ischialgia, to ból neuropatyczny spowodowany uszkodzeniem lub kompresją nerwu kulszowego. Pojawia się nagle lub narasta stopniowo, często towarzyszy jej osłabienie kończyny dolnej, drętwienie lub mrowienie.
Anatomia nerwu kulszowego
Nerw kulszowy (nervus ischiadicus) składa się z gałęzi brzusznych nerwów rdzeniowych od L4 do S3. Wychodzi z odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa i biegnie przez pośladek, tylną część uda, aż do stopy. Jest odpowiedzialny zarówno za czucie, jak i ruch mięśni tylnej grupy uda, podudzia oraz w stopy.
Mechanizm powstawania bólu
Ból pojawia się w wyniku ucisku korzeni nerwowych przez np. przepuklinę krążka międzykręgowego, zmiany zwyrodnieniowe czy skurcz mięśnia gruszkowatego.
Rwa kulszowa to zespół bólowy, który powstaje w wyniku ucisku lub podrażnienia nerwu kulszowego – najdłuższego nerwu w ludzkim ciele. Objawia się ostrym bólem promieniującym od dolnej części pleców przez pośladek aż do nogi.
Szacuje się, że nawet 40% dorosłych w Polsce doświadcza objawów rwy kulszowej przynajmniej raz w życiu. Choroba ta wpływa nie tylko na komfort codziennego życia, ale także na zdolność do pracy i aktywności fizycznej.