-
Metody leczenia nietrzymania moczu, Dorota Purc, Agnieszka Rasała, Studenckie Koło Naukowe przy Samodzielnej Pracowni Umiejętności Położniczych, Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Polska
-
Kuciel N., Chomińska A. Nietrzymanie moczu. W: Beata Bednarczuk, red. Fizjoterapia w uroginekologii. Warszawa, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2024, s. 73-80
-
Katarzyna Lau, Sławomir Jędrzejczyk, Marek Wieczorek, Wojciech Puto, Elżbieta Szmuklerz-Kajdos, Anna Feręc,Mieszana postaæ nietrzymania moczu – trudnooeci diagnostyczne w wiekuprzed- i pomenopauzalnym
-
Nietrzymanie moczu – zadanie dla fizjoterapeuty. Część II Iwona Klisowska 1, Anna Dąbek 2, Iwona Zborowska 2, Bartosz Kapkowski 3, Martyna Kowalik 3
Źródła:
Nietrzymanie moczu to problem, z którym nie musisz się godzić. Odpowiednio dobrana fizjoterapia uroginekologiczna pozwala w wielu przypadkach znacząco zmniejszyć objawy, a nawet całkowicie je wyeliminować.
Zadbaj o zdrowie dna miednicy – umów się na wizytę
Czy nietrzymanie moczu można wyleczyć?
W wielu przypadkach tak. Leczenie obejmuje fizjoterapię, ćwiczenia mięśni dna miednicy oraz zmianę stylu życia.
Jakie ćwiczenia pomagają na nietrzymanie moczu?
Najczęściej zaleca się ćwiczenia mięśni dna miednicy oraz trening pęcherza.
Czy nietrzymanie moczu jest częste?
Tak. Szacuje się, że problem dotyczy nawet kilkudziesięciu procent kobiet.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Jeśli objawy pojawiają się regularnie lub nasilają się.
Czy fizjoterapia pomaga na nietrzymanie moczu?
Tak. Fizjoterapia uroginekologiczna jest jedną z najskuteczniejszych metod leczenia.
Czy problem dotyczy tylko kobiet?
Nie. Nietrzymanie moczu może występować również u mężczyzn.
8. FAQ
-
regularna aktywność fizyczna,
-
utrzymanie prawidłowej masy ciała,
-
profilaktyka po porodzie,
-
ćwiczenia mięśni dna miednicy,
-
unikanie przewlekłych zaparć
7. Jak zapobiegać nietrzymaniu moczu
6.1 Zmiana stylu życia
Zmiana stylu życia odgrywa istotną rolę w leczeniu nietrzymania moczu. W celu profilaktyki warto wystrzegać się palenia tytoniu, spożywania nadmiernych ilości alkoholu, kofeiny czy napojów gazowanych. Zaleca się utrzymywanie odpowiedniej masy ciała i uprawianie regularnej, umiarkowanej aktywności fizycznej. Do najchętniej polecanych aktywności zalicza się takie, które będą powodowały wzmocnienie mięśni głębokich stabilizujących ciało, takimi aktywnościami są: joga, aqua aerobik czy pilates. Ważna jest również odpowiednia dieta, najlepiej taka, która zapobiega zaparciom.
6.2 Fizjoterapia uroginekologiczna
Fizjoterapia uroginekologiczna stanowi jeden z kluczowych elementów leczenia nietrzymania moczu, szczególnie w przypadku wysiłkowego, naglącego oraz mieszanego rodzaju schorzenia. Leczenie pacjenta polega przede wszystkim na szczegółowej diagnostyce funkcjonalnej, indywidualnym doborze ćwiczeń oraz edukacji prawidłowego wzmacniania mięśni. Najczęściej stosowaną metodą jest trening mięśni dna miednicy (MDM), to rolą fizjoterapeuty jest dokładne poinstruowanie pacjenta, jak należy wykonywać ćwiczenia. Ważne jest odpowiednie podejście pacjenta do metody, liczy się motywacja, regularność oraz wiara w skuteczność wykonywanych ćwiczeń, ponieważ pierwsze efekty mogą pojawiać się dopiero po kilku tygodniach. Fizjoterapeuta wyrabia również u pacjenta nawyk prawidłowego wykonywania ćwiczeń – unikanie napinania mięśni pośladków i brzucha, które wpływają na wzrost ciśnienia śródbrzusznego.
6.3 Farmakoterapia
Farmakoterapia stosowana jest głównie w przypadku naglącego nietrzymania moczu oraz zespołu pęcherza nadreaktywnego. Jej celem jest zmniejszenie nadmiernej aktywności mięśnia wypieracza pęcherza oraz poprawa kontroli oddawania moczu.
6.4 Leczenie operacyjne
Leczenie operacyjne rozważa się w przypadku zaawansowanego nietrzymania moczu, szczególnie gdy metody zachowawcze (fizjoterapia, farmakoterapia) nie przynoszą oczekiwanych efektów.
6. Leczenie nietrzymania moczu
5.1 Konsultacja lekarska
Diagnostykę nietrzymania moczu należy rozpocząć od konsultacji lekarskiej, w trakcie której lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący m. in. zaburzeń mikcji w dzieciństwie, przebytych ciąż, porodów i operacji miednicy mniejszej; chorób współistniejących, przyjmowanych leków czy diety. Szczegółowy wywiad oraz badanie podmiotowe pozwoli rozpoznać typ nietrzymania moczu.
5.2 Badania diagnostyczne
Badanie diagnostyczne obejmuje zarówno badania podstawowe takie jak: badanie ogólne moczu, posiew moczu czy badanie fizykalne mięśni dna miednicy oraz narządów wewnętrznych miednicy, jak i bardziej specjalistyczne metody: badanie urodynamiczne czy USG układu moczowego.
5.3 Wywiad fizjoterapeutyczny
Podczas wywiadu, fizjoterapeuta przeprowadza testy ocenia stan czynnościowy pacjenta oraz dobiera indywidualny plan ćwiczeń, uwzględniając specyfikę rodzaju nietrzymania moczu zdiagnozowaną u pacjenta. Jedynie wczesna profilaktyka, może uchronić pacjentów przed dolegliwością nietrzymania moczu, dlatego warto udać się do fizjoterapeuty wcześniej. Fizjoterapia stanowi jedną z kluczowych metod leczenia nietrzymania moczu, jednak wymaga od pacjenta zaangażowania i cierpliwości, aby rezultaty były satysfakcjonujące. Metody fizjoterapeutyczne są bezpieczniejsze i znacznie tańsze niż metody operacyjne, a ich skuteczność jest dość wysoka. Do najbardziej popularnych i skutecznych metod leczenia zalicza się: trening mięśni dna miednicy (mięśni Kegla), trening pęcherza moczowego, elektrostymulację, biofeedback.
5. Diagnostyka nietrzymania moczu
Nietrzymanie moczu objawia się niekontrolowanym wyciekiem moczu, który może wystąpić w różnych sytuacjach: w trakcie wysiłku fizycznego, podczas śmiania się, kaszlu czy kichania; czyli w sytuacjach wywołujących wzrost ciśnienia w obrębie jamy brzusznej, ale też po trudnym do opanowania parciu na pęcherz. Częstymi objawami współistniejącymi jest również zwiększona częstość oddawania moczu oraz konieczność korzystania z toalety w porach nocnych.
Kiedy objawy pojawiają się nagle z dużym nasileniem, towarzyszy im ból, pieczenie, obserwuje się w moczu krew, występują również częste infekcje dróg moczowych lub dochodzi do utraty kontroli nad oddawaniem moczu, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza w celu wykluczenia innych poważnych chorób.
4. Objawy nietrzymania moczu
3.1 Osłabienie mięśni dna miednicy
Osłabienie mięśni dna miednicy może nastąpić na skutek ciąży, porodu naturalnego, menopauzy, zaburzeń hormonalnych, częstych zaparć, przewlekłego kaszlu, dźwigania ciężarów, otyłości, siedzącego trybu życia oraz starzenia się organizmu.
3.2 Ciąża i poród
Liczba przebytych ciąż i porodów, a także długość ich trwania wprost proporcjonalnie zwiększa ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu. Wynika to z większego obciążenia i osłabienia mięśni dna miednicy.
3.3 Starzenie się organizmu
Wraz z wiekiem organizm przechodzi naturalne zmiany, które mogą wpływać na kontrolę pęcherza. Dochodzi do osłabienia mięśni, m. in. mięśni dna miednicy oraz do zmniejszenia elastyczności tkanek.
3.4 Choroby neurologiczne
Choroby takie jak stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona, ale także uszkodzenia układu nerwowego powstałe na skutek udaru mózgu, urazu rdzenia kręgowego czy przepukliny krążka międzykręgowego, mogą prowadzić do zaburzenia prawidłowego przewodzenia impulsów nerwowych odpowiedzialnych za kontrolowane oddawanie moczu, co zwiększa ryzyko wystąpienia inkontynencji.
3.5 Operacje w obrębie miednicy
Zabiegi chirurgiczne oraz operacje mogą prowadzić do uszkodzenia mięśni oraz nerwów w obrębie miednicy, co stanowi istotny czynnik ryzyka występowania nietrzymania moczu.
3. Przyczyny nietrzymania moczu
2.1 Wysiłkowe nietrzymanie moczu
Wysiłkowe nietrzymanie moczu to wyciek moczu, występujący przy wzroście ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej, spowodowany kaszlem, kichaniem, śmiechem czy wysiłkiem fizycznym. Dzieje się tak, gdy ciśnienie w pęcherzu przewyższa ciśnienie, przy którym cewka moczowa ma zdolność zatrzymywania moczu. Charakterystyczną cechą tego rodzaju nietrzymania moczu, jest brak uczucia parcia przy mimowolnym popuszczaniu niewielkich ilości moczu. Wysiłkowe nietrzymanie moczu dzielimy na trzy stopnie w zależności od nasilenia objawów.
2.2 Naglące nietrzymanie moczu
Naglące nietrzymanie moczu jest to wyciek moczu poprzedzony nagłym, niemożliwym do opanowania parciem na pęcherz i silną potrzebą oddania moczu. NNM może być spowodowane nadczynnością, słabą podatnością lub nadreaktywnością wypieracza pęcherza.
2.3 Mieszane nietrzymanie moczu
Mieszane nietrzymanie moczu charakteryzuje się połączeniem objawów wysiłkowego oraz naglącego nietrzymania moczu. W momencie, kiedy można wyróżnić dominację objawów jednego rodzaju, rozpoznaje się wysiłkowe nietrzymanie moczu z niestabilnością mięśnia wypieracza pęcherza lub naglące nietrzymanie moczu z komponentą wysiłkowego nietrzymania moczu.
2. Rodzaje nietrzymania moczu
1. Czym jest nietrzymanie moczu
Nietrzymanie moczu – objawy, przyczyny i ćwiczenia, które pomagają | WROCŁAW, FizjoMovementCenter
Nietrzymanie moczu inaczej zwane inkontynencją, to każdy niekontrolowany wyciek moczu wynikający z zaburzeń pracy pęcherza lub osłabienia mięśni dna miednicy.
Wyróżniamy trzy główne rodzaje nietrzymania moczu: wysiłkowe nietrzymanie moczu (WNM), naglące nietrzymanie moczu (NNM) oraz połączenie tych dwóch rodzajów, czyli mieszane nietrzymanie moczu (MNM).